Vietnam'ın başarısının sırrı ne?

Please log in or register to like posts.
Haberler

Yaklaşık üç mevsimdir bitmek bilmeyen bir Vietnam fırtınası yaşıyoruz. GIGABYTE Marines ve Levi’yla başlayan hikayeyi MSI 2018’de EVOS Esports devam ettirdi. Peki bu başarının arkasında yatan sebepler nelerdi? Vietnam temsilcilerinin başarılarını sadece Stark ve Levi gibi yıldızlara bağlamak doğru olur mu? Yoksa buradaki ekosistem sürekli bir hale mi gelecek? Bu makalede Vietnam örneği üzerinden, Uzakdoğu ve Güneydoğu Asya’da büyüyüp gelişen espor kültürlenmesini tartışacağız.

Vietnam nasıl bir ülke?
Vietnam, çoğumuzun filmlerden ya da bilgisayar oyunlarından aşina olduğu bir ülke. Ülke 1965’te ABD’nin de yer aldığı bir iç savaşa sürüklendi. Gerek ABD’nin burada verdiği kayıplar gerekse de büyük kitlelere hitap eden savaş karşıtlığı gösterileri Vietnam’ı popüler kültürde bilinen bir ülke haline getirdi.
2018’e gelindiğinde Vietnam, kişi başına düşen 3 bin dolarlık geliri ve 90 milyonu aşkın nüfusuyla sosyalist bir cumhuriyet olarak varlığını sürdürüyor.
İç Savaştan Milli Refaha
Sona eren savaş Vietnam’ın silkelenip kendine gelmesine olanak sağladı. Ülke, ASEAN’a(Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği) katıldı ve Vietnamlılar’ın kaderi böylelikle değişmeye başladı. 10 üyesiyle ASEAN, bölgede istikrarı sağlamak ve refahı arttırmak adına kurulmuş bir örgüt. Kuruluş amacına fazlasıyla sadık olarak varlığını sürdürüyor. ASEAN bir ülke olsaydı, 2014 yılında 2,6 trilyon dolarlık bir GSYİH ile dünyadaki yedinci en büyük ekonomi olurdu . 622 milyondan fazla kişiye ev sahipliği yapan bölge, Avrupa Birliği veya Kuzey Amerika’dan daha büyük bir nüfusa sahip. Ayrıca Çin ve Hindistan’ın arkasında dünyanın üçüncü büyük işgücüne sahiptir.
Bu birliğin bir parçası olmak Vietnam’a iki şey katıyor: Öncelikle Vietnamlılar, küreselleşen dünyayla bağını bu birlik üzerinden sağlıyor. İç savaşta tüm dünyanın acıyarak izlediği insanların çocukları bugün bizimle aynı diziyi izliyor, aynı kıyafetleri giyiyor ve bizimle aynı sosyal zevklere sahip oluyor. İkincisi ve konuyla ilgili olanıysa sağlanan gümrük ve ticaret kolaylıkları ülkede kitle iletişim ürünlerinin yani televizyonların, akıllı telefonların ve bilgisayarların hızlıca yayılmasını sağlıyor.

Vietnamlı Gençler Boş Vakitlerini Nasıl Değerlendiriyor?
Boş vaktinizin olması için öncelikle refaha sahip olmanız lazım. Boş vakit değerlendirmek aslında bir kültürdür. Örnek vermek gerekirse biz bu kültürlenmeyi, refah seviyemizin belirli bir seviyeye geldiği 1990 sonrasında yaşadık. Dönemin popüler aygıtı TV, popüler eğlencesiyse futboldu. Sonuç olarak Türk insanı için yegane önemli boş vakit aktivitesi futbol haline geldi.
Vietnam, Çin ve Güneydoğu Asya ülkeleriyse refahını henüz yeni kazanıyor. Peki günün koşullarında popüler aygıtlar ve aktiviteler neler? İşte bu sorunun yanıtı bir şeyleri açıklamamızı sağlayacak. Kazanılan refaha eşlik edecek futbol, basketbol ya da başka bir geleneksel spor bu bölgelerde gelişmiş değil. Buna teknolojik ürünlerin bu bölgede üretildiği, bölge ülkelerinin sıkı bir ticari ittifak içinde yer aldığı eklenince gençler boş vakitlerini değerlendirmek için basketbol potalarına değil klavye başına gidiyor.
Tüm Bu Koşullar Esporun Doğu’da Popüler Olmasını Açıklar mı?
Fazlasıyla! Esporun Doğu’da popüler hale gelmesinin temel sebeplerinden biri burada insanları bağlayan başka bir popüler etkinliğin olmaması. Bölge insanı; refahla, alım gücüyle, serbest ekonomiyle henüz yeni yeni tanışıyor. Zevkler, hobiler ve boş zamanlar bölge insanının geçmişte uzak olduğu kavramlardı. Ancak bugün Çin ve Güneydoğu Asya merkezlerinde büyüyen ekonomi, bölge insanına refah taşıyor. Taşınan refah insanların kendilerini hobileriyle ve zevkleriyle ifade etmesini sağlıyor. Bölgenin bir teknoloji merkezi olması, internete ve bilgisayara erişimin kolay olması esporu gelişen Doğu’nun en önemli etkinliklerinden biri haline getiriyor.

Türkiye ve Batı İçin Durum Nasıl?
Doğu’da espor organizasyonlarının en büyük destekçisi teknoloji şirketleri. Batı’daysa espor organizasyonları geleneksel spor ekiplerinin yardımlarıyla ayakta durmaya çalışıyor. ABD’de NBA ekipleri bu işe çoktan el attı. Avrupa ve Türkiye’deyse futbol takımları sektöre girmek için fırsat kolluyor. Bu fark, her daim Doğu’yu Batı’nın bir adım önüne koyuyor.
Espor, Batı’da geleneksel sporların gölgesinden bir türlü çıkamıyor. Durum Türkiye için de böyle. Fenerbahçe’yi, Bursa’yı, Beşiktaş’ı ve Galatasaray’ı, Schalke 04’ü, Valencia’yı, farklı isimlerde olsalar da NBA ekiplerini Vadi’de izlemek keyif verici. Fakat bu hiyerarşi Batı’nın Doğu’yu yakalamasına ket vuruyor.
Batı’da espor, kendini futbol ve basketboldan bağımsız olarak tanımlayamıyor. Doğu’daysa espor, kendini tanımlamak için başka hiçbir şeye ihtiyaç duymuyor ve bağımsız bir alan olan kabul görüyor. Belki de Kore ve Çin’in başarısını bu ayrımda aramak en doğrusu olacak.
Peki Türkiye Vietnam’ı, Batı da Doğu’yu Hiç Yakalayamayacak Mı?
Üzülerek söylüyorum ki bu yeni dünya ve bu yeni spor her zaman Doğu’nun dominasyonunda devam edecek. Doğu’nun toplumsal dinamikleri espora daha uygun. Batı’da refahın ve boş zamanın geleneksel sporlarca ele geçirilmiş olması esporun belirli bir seviyeye gelmesine her zaman engel olacak. Toplumlar ve zevkleri değişmedikçe espordaki Batı- Doğu dengesi de değişmeyecek.
Fnatic’in yaptığı gibi bir Batı ekibi yine dünya şampiyonu olabilir. Bir sonraki turnuvada Türkiye şampiyonu, Vietnam şampiyonuna Vadi’yi dar edebilir. Ancak her zaman en fazla esporcu Doğu’dan çıkacak. Her zaman espor Doğu’da daha fazla izlenecek. Espor ekosistemi Doğu’da her zaman daha istikrarlı ilerleyecek. Bunun önüne geçmek pek de mümkün değil.
Olayı kısaca özetlemek, farkı daha net ortaya koymak için EVOS Esports – BAUSuperMassive eSports karşılaşmasının izlenme verilerini paylaşarak yazıyı sonlandırmak istiyorum:
Vietnam Nüfusu: 94.569.072
Vietnamlı İzleyici: 258.973
Türkiye Nüfusu: 80.144.878
Türk İzleyici:  47.520
Elbette bu yazının birçok eksik tarafı var. Olaya farklı dünya görüşlerinden bakan, farklı biçimlerde espora katkı sağlayan insanlar yazdıklarıma karşı çıkabilir. Ben de yazıyı bir kural koymak amacıyla kaleme almadım. Sadece esporu ve bizim espor içindeki konumumuzu anlamak adına bu fikirlerimi paylaşmam gerektiğini düşündüm. Umarım size bir bakış kazandırmışımdır.
Okuduğunuz için teşekkür ederim.

İfade İle Yorumla

0
0
0
0
0
0
Daha önce oy kullanıldı.

One comment on “Vietnam'ın başarısının sırrı ne?

  1. Sadece ilk cümlelerine yorum yapmak isterim. Diğer seneler hakkında değil fakat bu sene Vietnam temsilcisi EVOS’un özellikle bir şey yaptığını düşünmüyorum. Bu sene MSI’ı resmen BAUSuperMassive hediye etmiş gibi oldu. MSI mücadelesinde kendi oyunumuzu göstermediğimizi hepimiz biliyoruz.
    Güzel yazı zevkle okudum, eline sağlık 🙂

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir